Кайтып кел

Франшиза — кайра кайтарууга кыйын болгон чечим

Александр Сушко

Юридикалык иштер боюнча директор

Бул постту бөлүшүңүз

Көпчүлүк ишкерлер үчүн бизнес өсүү баскычына жеткенде франчайзинг тууралуу ойлонуу табигый көрүнүш. Бул модель көбүнчө масштабдоонун коопсуз жолу катары кабыл алынат: өнөктөштөр өз каражаттарын инвестициялашат, бренд кеңейет, ал эми менчик ээсинин операциялык катышуусу азаят. Бирок иш жүзүндө франчайзинг — эң кайтарылгыс башкаруучулук чечимдердин бири.

Франшиза ишке киргизилгенден кийин бизнес толугу менен ички башкарууда калбайт. Бренд, аброй жана стандарттар үчүнчү жактарга да көз каранды болуп калат. Ал тургай бир эле алсыз же кесипкөй эмес өнөктөш бүтүндөй тармактын кабыл алынышына терс таасир эте алат, ал эми мындай зыянды тез арада оңдоо дээрлик мүмкүн эмес.

Негизги кыйынчылык — франшизаны баштоо стадиясында кеткен каталар бизнес менен кошо масштабдалып кетет. Жакшы ойлонулбаган каржылык модель, так эмес стандарттар, алсыз укуктук түзүм же сапатты көзөмөлдөө системасынын жоктугу убактылуу гана тоскоолдук жаратпастан, системанын өзүнө сиңип кетет. Кийин «кол менен башкарууга» кайтуу же «кийин оңдойбуз» деген аракеттер адатта талаш-тартыштарга, аброй жоготууга жана каржылык чыгымдарга алып келет.

Франчайзинг менчик ээсинен күнүмдүк операциялык башкаруудан четтөөгө даяр болууну талап кылат. Эгер бизнес жеке катышууга, интуитивдүү чечимдерге же формалдаштырылбаган процесстерге таянса, аны өнөктөштөргө натыйжалуу өткөрүп берүү мүмкүн эмес. Натыйжада тараптардын күтүүлөрү дал келбей, франчайзинг мамилелери көп учурда талаш-тартыштын булагына айланат.

Ушул себептен франчайзинг — бул эксперимент эмес, стратегиялык чечим. Ал туруктуу кирешелүүлүккө, так түзүлгөн операциялык системага, деталдуу регламенттерге жана укуктук жактан так иштелип чыккан документтерге негизделиши керек. Ошондо гана франшиза өсүүнүн куралы болуп, тобокелдик булагына айланбайт.

Франшизаны ишке киргизүүдөн же сатып алуудан мурда масштабдоо мүмкүнчүлүгүн гана эмес, ар бир кадамдын кесепеттерин да баалоо зарыл. Бул процессте укуктук түзүм чечүүчү роль ойнойт — дал ушул түзүм узак мөөнөттүү келечекте системаны башкарууга жана кызыкчылыктарыңызды коргоого мүмкүнчүлүк берет.

Суроолор калдыбы?

Бизге жаз! Биз сизге жардам берүүгө ар дайым кубанычтабыз.